We nemen een screenshot van de video en gebruiken de Google Lens-functie om omgekeerd te zoeken. Zo ontdekken we dat de grafiek afkomstig is uit het boek Migratiemagneet Nederland van Jan van de Beek, wiskundige en cultureel antropoloog. Hij is freelance onderzoeker en onderzocht de economische effecten van migratie. De grafiek bevat echter geen Belgische, maar Nederlandse cijfers. Ze bevestigt de uitspraak van Claesen, maar de cijfers die Vlaams Belang gebruikt, slaan dus niet op België, maar op Nederland. En zelfs dan is de betrouwbaarheid twijfelachtig.
Het is geen toeval dat Vlaams Belang cijfers van Jan van de Beek gebruikt om hun argument kracht bij te zetten. Op verzoek van Europees Parlementslid Tom J.P. Vandendriessche (Vlaams Belang) voerde van de Beek eerder al de studie “Fiscale Kosten en Baten van Immigratie voor België” uit. Hiervoor heeft hij ook een vergoeding ontvangen. Vlaams Belang gebruikt zijn bevindingen maar al te graag om haar anti-immigratiestandpunten kracht bij te zetten.
Naar aanleiding daarvan onderzocht Knack in 2024 de reputatie en betrouwbaarheid van Jan van de Beek. Het weekblad klopte hiervoor aan bij drie demografen aan drie verschillende Belgische onderzoeksinstellingen. Daaruit bleek dat hij geen betrouwbare bron is.
De betrouwbaarheid van zijn studies werd dan ook in twijfel getrokken. Of de cijfers uit het boek representatief zijn voor Nederland, valt niet te controleren, aangezien daarover geen bron bestaat.
Wel is te zien in statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat in 2022 1.520 verdachten van seksueel geweld een Nederlandse achtergrond hebben en 1.500 verdachten een migratieachtergrond hebben. Er is dus een miniem verschil, maar over specifieke etniciteiten van seksueel geweldplegers, zoals die in de grafiek van Jan van de Beek weergegeven worden, bestaan niet.
Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid, meldt dat België geen politionele en justitiële cijfers over de etnische afkomst van seksueel geweldplegers vrijgeeft. Hiermee volgen ze de adviezen van mensenrechtenorganisaties. “De cijfers kunnen stigmatisering en discriminatie van allochtone bevolkingsgroepen bevorderen”, vertelt Boris Cruyssaert van Sensoa, “Door berichtgeving in de media en de politiek denken mensen vaak dat er een causaal verband is tussen etniciteit en seksueel geweld, maar dat is niet het geval.” Vlaams Belang dringt aan op de publicatie van zulke cijfers, maar tot nu toe blijft de claim dus “uncheckable”.
Vlaams Belang verspreidt deze informatie met volle overtuiging. Het past binnen hun partijprogramma dat sterk tegen immigratie is. Volgens Cruyssaert past de boodschap van Vlaams Belang in een bekend patroon: de zogenaamde “immigrant rapist myth”. Deze mythe is overgewaaid uit de Verenigde Staten. Ze koppelt seksuele misdrijven ten onrechte aan migratie en wordt vaak gebruikt als politiek wapen.
Bovendien wordt er aan framing gedaan. Wanneer een dader van allochtone afkomst is, wordt dat gedetailleerd besproken, terwijl vergelijkbare misdrijven door blanke mannen veel minder publieke verontwaardiging oproepen. “Vlaams Belang gaat blijven framen vanuit het standpunt dat er een teveel is aan criminelen van buitenlandse origine”, vertelt politicologe Laura Jacobs.
Is het waar?
De uitspraak van Mercina Claesen dat vooral mannen van allochtone afkomst verantwoordelijk zijn voor seksuele misdrijven, blijkt niet te staven met betrouwbare cijfers. De claim is dus niet te verifiëren.