De Week van de Rechtsstaat is een initiatief van de HRJ waarbij rechtenstudenten lesgeven in middelbare scholen over justitie en democratie. Dat blijft nodig, blijkt uit de Justitiebarometer 2024. In die grootschalige telefonische bevraging bij 1.649 Belgen vanaf 15 jaar geeft een aanzienlijk deel aan weinig vertrouwen te hebben in justitie. “Het publiek — en ook journalisten — heeft vaak onvoldoende zicht op hoe justitie functioneert. Net daarom zijn projecten zoals deze zo belangrijk: ze geven jongeren een realistischer beeld”, zegt HRJ-voorzitter Daniel Van den Bossche.
Ook in de klas blijkt de voorkennis beperkt. Rechtenstudente Zoë Devos gaf les in een vijfde middelbaar. “Tijdens de brainstorm over ‘rechtsstaat’ kwamen er weinig woorden op het bord, behalve ‘rechters’ en ‘rechtbank’”, zegt ze.
Volgens de HRJ heeft de lessenreeks een meetbaar effect. Voorafgaand aan de lessen vulden 1.820 leerlingen een vragenlijst in over democratie. Van de jongeren die de les volgden, zegt 58 procent vertrouwen te hebben in justitie, tegenover 45 procent bij wie dat niet deed. “Wie rechtstreeks in contact komt met de rechtsstaat, ontwikkelt een genuanceerder beeld”, aldus Van den Bossche.
De HRJ wil het project verder uitbreiden en structureel verankeren in het onderwijs. “Het dalende vertrouwen benoemt de opdracht, de groeiende participatie toont de weg”, zegt administratief deskundige Bart De Mulder.