Factcheck: “Europa verspilt meer voedsel dan het importeert”

| Dit artikel past in een opdracht voor studenten uit het tweede jaar met als onderwerp cmp - researcher.

Rottende groenten op de stortplaats van een boerderij (Foto: Joaquin Corbalan)

 

Deze claim lazen we onlangs in Mo*Magazine. Maar is dat wel echt zo? Volgens een nieuw rapport van WWF-UK klopt het.

De uitspraak komt uit een artikel van nieuwsagentschap Inter Press Service dat door Mo*Magazine overgenomen werd. Mo*Magazine focust op klimaat, transitie en duurzame ontwikkeling in de wereld. Het artikel is gebaseerd op het rapport No Time To Waste van Feedback EU, een milieuorganisatie en campagnegroep die de natuur wil herstellen door te werken aan ons voedselsysteem. Het rapport stelt dat de Europese Unie vorig jaar bijna 138 miljoen ton aan landbouwproducten importeerde, goed voor 150 miljoen euro. Tegelijk wordt er naar schatting elk jaar 153,5 miljoen ton voedsel verspilt in Europa.

88 miljoen ton of 153,5 miljoen ton?

Volgens de cijfers op de website van Eurostat importeerde de Europese Unie vorig jaar inderdaad landbouwproducten ter waarde van 150 miljoen euro. Het cijfer over voedselverspilling ligt dan weer wat moeilijker. Zowel op de website van de Europese Commissie als die van de Europese Raad en de Raad van de Europese Unie, wordt er gesproken over een verspilling van ongeveer 88 miljoen ton per jaar. Bijna de helft minder dan het cijfer dat terug te vinden is in de conclusie van Feedback EU. De Europese Unie baseert zich hiervoor op cijfers van FUSIONS uit 2016. FUSIONS staat voor Food Use for Social Innovation by Optimising Waste Prevention Strategies,  een project dat werkt aan het verminderen en het tegengaan van voedselverspilling in Europa. Het project liep van 2012 tot 2016. Ook Feedback EU vermeldt de cijfers van FUSIONS ter vergelijking, maar verwijst daarnaast naar een nieuw rapport van WWF-UK uit 2021. In dat rapport wordt er meer rekening gehouden met de voedselverspilling op boerderijen.

Boerderijen

Het grote verschil tussen de cijfers op de websites van de Europese Unie en het rapport van Feedback EU zijn dus de gegevens over voedselverspilling op boerderijen, gebaseerd op het rapport van WWF-UK. Dat laatste stelt dat de verliezen in de boerderijen zelf omvangrijker blijken te zijn dan eerst werd gedacht. Tijdens het oogsten en onmiddellijk na de oogst wordt er voedsel verspild. Ook mislukte oogsten spelen een rol. Daarnaast kampen boeren ook met andere problemen, zoals klanten die grote bestellingen last minute afzeggen waardoor er geen tijd meer is om een nieuwe koper kan vinden voordat de producten slecht worden. Zo zijn er nog een aantal oorzaken, zowel directe als indirecte factoren, die zich voordoen in de landbouwfase waar in vorige onderzoeken geen rekening mee werd gehouden. WWF-UK doet dit wel en onderbouwt deze bevindingen met 10 wereldwijde casestudies. Het zijn de eerste cijfers waarbij voedselverspilling in de landbouwfase op deze manier in rekening wordt gebracht.

Conclusie

Uit de cijfers van Eurostat en het onderzoek van WWF-UK en Feedback EU blijkt inderdaad dat de Europese Unie meer voedsel verspilt dan ze importeert. De cijfers omtrent voedselverspilling op de websites van de Europese Commissie en de Europese Raad en de Raad van de Europese Unie zijn verouderd. Het rapport van WWF-UK houdt rekening met nieuwe gegevens over voedselverspilling in de landbouwfase, waarin ze kijken naar verschillende factoren en deze onderbouwen aan de hand van verschillende casestudies. Momenteel bestaat er nog geen ander onderzoek naar de voedselverspilling op boerderijen dat het rapport van WWF-UK als onwaar verklaart. Aangezien dit dus de meest recente cijfers zijn, kan de claim op dit moment als eerder waar aangenomen worden.